PROGRAM GELİŞTİRME

 

Sistem Olarak Eğitim

Eğitim Durumları

Aktif Öğrenme

Paramedik Eğitiminde Standartlaşmanın Gereği

(Neden Kanada Modeli)

Paramedik Eğitiminde Öğretici Standardı

Paramedik Eğitiminde Öğrenci Sayısı Standardı

Paramedik Programlarında Eğitim Malzemeleri Standardı

 

 

SİSTEM OLARAK EĞİTİM

aciksistemegitim 

 

Başa Dön

 

 

EĞİTİM DURUMLARI

                 

 

HEDEF, YAKLAŞIM, STRATEJİ, YÖNTEM VE TEKNİK İLİŞKİSİ 

Ve Bazı Öğretim Yöntemlerinin Hatırda Tutma Üzerindeki Etkileri 

 

HEDEF:

BİLİŞSEL ALAN

STRATEJİ / YAKLAŞIM

YÖNTEM

HATIRDA KALMA

%

TEKNİK

BİLGİ

SUNUŞ

ANLATMA

ANLATIM

OKUMA

GÖRSEL-İŞİTSEL

5

10

20

GÖSTERME

BEYİN FIRTINASI

KAVRAMA

BULUŞ

TARTIŞMA

ÖRNEK OLAY

TARTIŞMA

50

SORU-CEVAP

BEYİN FIRTINASI

UYGULAMA

ANALİZ

SENTEZ

DEĞERLENDİRME

ARAŞTIRMA

GÖSTERME YAPTIRMA

PROBLEM ÇÖZME

PROJE

GÖSTERME

YAPARAK ÖĞRENME

ÖĞRENDİKLERİNİ KULLANMA

30

75

 

90

EĞİTİCİ DRAMA

YAZILI VAKA ÇALIŞMASI

İKİLİ/ GRUP ÇALIŞMASI

 

Özcan Demirel; Eğitimde Program Geliştirme; 1997. ss: 136

 

DİKKATİNİZE:

Kavramanın hedeflendiği  buluş aşaması aktif eğitimin gerçekleştiği aşamadır.

 

Başa Dön

 

 

AKTİF ÖĞRENME

Öğrenenin;

- öğrenme sürecinin sorumluluğunu taşıdığı,

- öğrenme sürecinin çeşitli yönleri ile ilgili kararlar aldığı,

- öz düzenleme yapabildiği,

- karmaşık öğretim işleriyle öğrenme sırasında zihinsel yeteneklerini kullanmaya zorlandığı, bir öğrenme sürecidir.  

Aktif öğrenme, öğretme etkinliklerinden buluş yoluyla öğretme yaklaşımına bir örnektir.

 

AKTİF EĞİTİMLE  KLASİK EĞİTİM  ARASINDAKİ  FARKLAR

 

 

AKTİF  EĞİTİM  SINIFI

GELENEKSEL  EĞİTİM  SINIFI

GÖRÜNTÜ

Öğrenciler çeşitli şekillerde otururlar

Sınıfın önü arkası belli değildir

Aynı anda sınıfın her köşesinde etkinlik sürdürülür

Hareketli, Sürekli etkileşim vardır

Öğretmen sınıfta dolaşarak gereksinim duyanlara yardımcı olur

Öğrenciler sıralar halinde oturur

Başlarında bir öğretmen vardır

Görevi anlatmaktır

Etkileşim çok sınırlıdır

AMAÇ

Bilginin;

Özümsenmesi, anlamlandırılması ve yeniden üretilmesi,

Öğrenilenlerin gerektiği yer ve zamanda kullanılması,

Sorun çözme ve bilgiyi kavrama

Aktarılan bilginin,

Öğrenci tarafından alınması ve tekrarlanması 

(Yani ezberleme)

KURALLAR

Dersin akışını sağlayacak kurallar dışında fazla kural yoktur.

Herkes aynı zamanda konuşabilir(etkinlik grupları nedeniyle) ve o konuşanların dinleyicileri vardır

Öğrenciler yerlerinden ayrılamazlar,

Söz verilmedikçe konuşamazlar,

Arkadaşı ile etkileşimde bulunamaz

ÖĞRENCİ

Öğrenci araştırır, düşünür, tartışır, soru sorar, keşfeder, fikir üretir, karşılaştırma yapar, açıklama yapabilir, örnek verir, anlam çıkarır, önceki öğrenilenlerle bağ kurar, değerlendirme yapar, tahmin eder, neyi nasıl öğreneceğine karar verir, kendi eksikliklerinin farkına varır, öğrendiklerini başka ifadelerle anlatabilir, örnek ister, neden – sonuç ilişkilerini bulur, bilgiyi yeniden yapılandırır ve öğrenmek için uğraşır.

Edilgen(pasif) alıcıdır; anlatılanı kağıda geçirir, bilgileri ezberler ve sınavda tekrarlar, daha sonra unutur

ÖĞRETMEN

Öğrenmeyi kolaylaştırıcı

Uzman, bilgi aktarıcı, karar vericidir

SORUNLAR

Öğrenciler arasında fikir çatışmaları yaşanabilir. Bu çatışmaların geliştirici yönleri vardır.

Öğrenciler dersten sıkılır; ezbercilik, disiplinin bozulması, ilgisizlik vardır;

Öğretmenin tükenmişliği, güdüsünün olmaması ve kendini geliştirmemesi; yetersiz sosyal etkileşime, olumsuz sınıf ortamına, bilgiyi kullanma fırsatının kalmamasına neden olur.

YARARLARI / AVANTAJLARI

Etkilidir, ekonomiktir, kullanışlıdır; bilgiyi kullanma fırsatı verir

 -------------------------------------------------

YETİŞTİRİLEN İNSANIN ÖZELLİKLERİ

İyi yetişmiş, etkili iletişim becerilerine sahip, yaratıcı, karmaşık sorunları çözebilen, karar verebilen, etkili düşünen, yaşam boyu öğrenen, kendini geliştiren, içinde yaşadığı toplumda etkili olabilen, kendine güvenen, sağduyulu, gayretli, bilgili, kaynaklardan yararlanabilen, etkili insan ilişkileri kurabilen insanlar olurlar.

Kalıplaşmış yargılarla donanmış, gelişmeye kapalı, sorun çözme becerilerinden yoksun, girişken olamayan, yaratıcı olmayan, bağımlı kişiler olurlar.

BAĞLAM

Öğrenmeyi paylaşmaya, öğrencinin öğrenme sınırlarını geliştirmeye, herkesin başarılı olmasını sağlamaya çalışır.

Yalnızca öğrenmeye, yarışmaya, iyileri seçmeye ve başarısızları elemeye, öğrenme sınırlarının durağanlığına inanan, tek tip öğretimdir.  

 

Açıkgöz, Aktif Öğrenme, 2002, s:35-36

 

Başa Dön

 

 

I. PARAMEDİK EĞİTİMİNDE STANDARDLAŞMA

(8 Mart 2003 te GATA da yapılan toplantıdaki sunumum)

 

NEDEN KANADA MODELİ?

Bu soruların yanıtını aşağıdaki seçenekleri okuduktan sonra ve kendi okulunuzdaki eğitim yaşantınızı / çabalarınızı / mezun ettiğiniz öğrencilerin istediğiniz vasıflara sahip olması gibi özellikleri süzgeçten geçirdikten sonra yanıtlamanızı istiyorum.

 

Bildiğiniz üzere açılan tüm AABT programları, açılırken müfredatlarını DEÜ -SHMYO ‘ndan almışlardır.

Ancak zaman içinde bir araya gelindiğinde ya da farklı okullardan mezun olanlar aynı işyerinde çalışmaya başladıklarında çok farklı uygulamalar ve öğretimler olduğu saptanmış ve bizzat DEÜ-SHMYO öğretim görevlilerinin hem mezunlar hem de öğretim görevlileri ile yaptığı araştırmada da bu saptamalar belgelenmiştir.

Bir araya gelinen toplantılarda (önce Eskişehir sonra İzmir’de) bu seslendirilmeye başlanmış düşüncenin eyleme dönüştürülmesi için izlenecek yollar konuşulmuştur.

Bu kadar insan dile getirdiğine göre gerçekten müfredat değişikliğine gerek var.

Diğer gerekçelere gelince; bizim okulumuzda haftada 40 saat ders görülüyor bu ise öğrenciyi yoruyor ve boş zamanı olmadığından sıkılıyor ders çalışmaya hem vakit bulamıyor hem de kırk saat dersten sonra çalışmak istemiyor.

Aynı konu üç ayrı derste anlatılıyor her birinde farklı mesaj veriliyor.

Öğrenci sınavlarda hangisine göre cevaplaması gerektiğini fark edemiyor, bunun en önemli nedeni de “dersi daha önce anlatıldı nasıl olsa biliyorum” düşüncesiyle iyi dinlememesinden kaynaklanmaktadır.

 

NEDEN KANADA MODELİ SORUSUNUN YANITINA GELİNCE: 

Üç ayrı meslek dersi içinde anlatılan aynı hastalığın;

-Örnek kırığı ele alırsak

AHB dersinde kırık-çıkık anlatılıyor,

ASE dersinde kullanılan ateller ve özellikleri anlatılıyor,

AYKÇ dersinde ise başka bir özellik anlatılıyor öğrenci bunu birleştirmekte zorlanıyor ve ezberleyerek sınavları geçiyor ancak bir yıl sonra vaka çalışmasında kırığı atelleyemiyor.

Oysa bu modelde kırığa ait ne varsa (anatomi, fizyoloji, kırığın anlamı, kullanılan malzemeler, atelleme şekilleri vs) bir meslek dersinde anlatılıyor ve uygulama dersinde de hemen uygulamalar yaptırılarak kavramaları sağlanıyor ve her birinin sınavı kendi içinde yapıldığından öğrenci öğrenmek zorunda kalıyor, en güzeli de bilgileri birleştirmek zorunda kalmıyor.

 

Hâlihazırdaki müfredatta travmatik ve tıbbi konular iç içe girmiş durumda öğrenci aradaki basit farkı kavrayamıyor, birine öncelik vererek kendince sorununu çözüyor diğer konuyu ise acil olarak görmeme eğilimi başlıyor.

Oysa Kanada modelinde  birinci sömestrede temel bilgiler verilirken, temel bilgilere dayanan travmatik müdahaleler ele alınıyor.

Bu sömestre, Paramediğin tüm temel becerileri öğrendiği dönemdir.      

İkinci sömestrede tıbbi sorunlu hastalar ele alınıyor; öğrenciler patofizyoloji ve ilaç bilgisi ile bu dönemde tanışıyor.  

 

Üçüncü sömestrede ileri yaşam desteği ile diğer önemli ve özel durumları öğreniyorlar.   

 

Dördüncü sömestre ise, ambulans kullanımını ve ambulans stajını kapsamaktadır

 

Elimizdeki müfredatta bilgi ve beceri aynı ders içinde değerlendirildiğinden birinde başarısız olan diğerinde başarınca geçiyor ya da bir konuda var olan bilgisi varsa diğerinde olmasa bile başarılı oluyordu.

Kanada modelinde her bilgi ve beceri kendi içinde değerlendiriliyor ve birbirinin önkoşulu olduğundan birinden kalan diğerinden de kalıyor bu ise öğrenciyi öğrenmek zorunda bırakıyor. Ayrıca yasal konular, stres, ambulans eğitimi gibi konular diğer derslerin içinde kaybolup gitmiyor.

 

Bu modelde sözel ve yazılı iletişime özellikle önem veriliyor.

Çünkü bilinen bir gerçek var; hasta ile iyi iletişim hastanın hastalığını düzeltmese bile kendini güvenli ellerde hissedeceğinden bulguları psikolojik olarak hafifleyecektir.

Ayrıca paramedik tıbbi danışma ile iyi iletişim kurabilmelidir ki ek tedavi doğru olabilsin. Sadece hasta ve merkez ile iletişim kurmakla paramediğin işi bitmiyor diğer insanlarla da iyi iletişim kurmak zorunda (hastanın yakınları, çevredeki insanlar, itfaiyeci, polis vs.)     

Hasta hakları gündemimize tümüyle girdiğinde yasal sorunlarla karşılaştığında paramediğin yazdığı raporların ve çağrı formlarının doğru ve eksiksiz olması gerekiyor.

O nedenle sözel olduğu kadar yazılı iletişimin de üzerinde önemle durulmuştur.

 

Kanada modelinin Amerikan modelinden farkı ve bize sağlayacağı yarara gelince:

Amerikan modeli belirli aylık kurslar şeklinde düzenlenmiştir.

Bizim hâlihazırda kullandığımız müfredat da Kanada’daki benzeri kurs müfredatından değiştirilerek alınmıştır.

Oysa bu iki yıllık bir model olup bizim için  daha uygun olmanın yanı sıra en son öğrenme ve öğretme tekniklerine göre hazırlanmıştır.

 

Unvan değişikliğinin gereği:

AABT’ nin çok uzun olması nedeniyle kullanım zorluğu oluşturmaktadır.

Diğer önemli nedeni uluslararası alanda Paramedik, profesyonel bir  meslek unvanı olarak kullanılmaktadır.

Ve değişik seviyeleri vardır {level 1, 2, 3; Primary (Temel), Advanced (İleri), Critical Care (Yaşamı Tehlikedeki Hastaların Acil Bakım) Paramedikleri}.

Güncelleşme amacıyla toplandığımıza göre bu konuda da güncelleme yapabiliriz.

 

Başa Dön

 

 

II – ÖĞRETİCİ STANDARDI:

 

Sadece müfredatın standardının oluşturulması yeterli değildir.

Onu uygulayacakların da belirli standartlara sahip olması gerekmektedir.

Hazırlanan yasa taslağında öğretici için getirilen koşullar şunlardır:

 

PARAMEDİK EĞİTİMİNİN VE HİZMETLERİNİN YÖNETİMİ

 

            Madde 9. Paramedik eğitimi ve hizmeti verilen tüm kurumlarda, paramedik mesleği ile ilgili yöneticilik görevlerine:

a) Hizmet verilen alanda:  en az bir yıldır çalışan, en deneyimli, lisans eğitimini tamamlamış ve yöneticilik eğitimi almış paramedik,

b) Eğitim alanında: eğitimde veya sağlık alanlarından birinde doktora, yoksa yüksek lisans yapmış, yoksa lisans düzeyinde eğitimi olan, mutlaka ambulansta çalışma deneyimi olan ve eğitim formasyonuna sahip paramedik  atanır.

 

c) Geçici madde: b maddesinde tanımlanan koşullar gerçekleşene kadar bu alanda yeterliliğini ispatlamış, eğitim formasyonu olan  doktora, yoksa bilim uzmanlığı, yoksa lisans mezunu hemşirelik mezunları ve eğitim formasyonu olan acil tıp uzmanları atanabilir.

 

III – ÖĞRENCİ SAYISI STANDARDI:

 

Birebir eğitim olduğundan varolan uygulama malzemeleri ile onu uygulatacak hoca sayısına; staj yapılacak ambulans sisteminin kabul edebileceği stajyer sayısı göz önüne alınarak öğrenci sayısı belirlenmelidir.

 

Başa Dön

 

 

IV – PARAMEDİK PROGRAMLARINDA BULUNMASI GEREKLİ MALZEMELER:

 

Eğer elinizin altında uygulama malzemesi yoksa elinizdeki müfredatın kaliteli öğretim elemanının da değeri yoktur.

Çünkü sedyeyi kullanmayı bilmeyen paramedik olamaz, staja çıktığında hastanın hayatını riske atarak bunu öğrenemez sınıfta önce boş sonra hafif kilolu ardından da ağır kilolu arkadaşını taşıyarak bunu öğrenmelidir.

CPR ‘ ı hastanede değil sınıftaki manken üzerinde öğrenmelidir ki hastaya zarar vermesin. Yurtdışındaki eğitimler bu şekilde.

O nedenle bir okulda bulunması gereken malzemelerin standardı saptanmalıdır.

Benim önerim:     

Sırt tahtası (Backboard) ve hastayı sabitlemek için şeritler 

Ambulans sedyesi

Scoop (kepçe) sedye 

Kendrick Extrication Device (Kısa sırt tahtalı yelek)

Ambu bag valve mask (mümkünse erişkin, çocuk, bebek boyları) ve çeşitli oksijen maskeleri (basit maske, geridönüşsüz, venturi maske vs) , nazal kanül

Steteskop – Tansiyon aletleri

Çeşitli boylarda cervikal collar (boyunluk)

Çeşitli atel malzemeleri ( havalı, sert, vakumlu vb)

Traksiyon ateli ( Hare veya Sager traction splint )

Vakum sedye

CPR mankenleri (erişkin-çocuk-bebek; her birinden en az bir )

Soluk yolu uygulama maketi (Airway management mannequin)

Entübasyon malzemeleri (Laringoskop takımı, çeşitli boy ve özellikte entübasyon tüpleri )

Intravenöz ve intramusküler enjeksiyon uygulama maketleri ve sarf malzeme (enjektör, ilaçlar- eczaneden temin edilebilecek tarihi geçmiş atılacak – serumlar, setler vd.

Travma çantası ( çeşitli boyutlarda steril) gazlı bezler, steril pedler, tansiyon aleti takımı, ışık kaynağı ‘light pen’ , makas, çengelli iğne, abeslang, antiseptik, üçgen sargı bezleri, rulo sargılar, çeşitli ilaçlar, enjektörler vb içermelidir)

Battaniye, yastıklar, çarşaflar

Portable aspiratör 

 

DAHA SONRA DA ALINABİLECEK MALZEMELER:            

Portable oksijen takım çantası

Ambu Mega Code Trainer ( EKG değerlendirmesi ve acil ilaç uygulamaları için)

Monitör, defibrilatör

Doğum maketi,

Yenidoğan soluk yolu açma maketi

Otomatik solutucular

Sandalye sedye 

Ve gereksinim duyduğunuz bütçenizin elverdiği malzemeler...

 

V. Gelecekte kullanmak üzere birlikte hazırlanacak SINAV DEĞERLENDİRME ÖLÇEKLERİ

 

 Başa Dön

 

Eğitimmenüye Dön

 

Anasayfaya Dön