İLKYARDIM

Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye anında, olay yerinde ve çevre imkânlarından yararlanılarak  yapılan, tıbbi olmayan geçici müdahaleye İLKYARDIM denir.

İlkyardımı, uygulama becerisi olan her yaştaki insan yapabilmelidir. Örnek: 4-5 yaşındaki çocuk telefonla 112 yi çevirerek yardım isteyebilmelidir (ki yurt dışında çocukların nasıl hayat kurtardığını 911 filmlerinde görebilirsiniz). İlköğretim ya da lise öğrencisi bayılan kişiyi sırt üstü yatırıp ayaklarını hafif yükseltebilmeli, kanayan yaranın üzerine kişinin kendi giysisini kullanarak basınç yapabilmelidir.    

 

İlkyardımı yapmaktaki amaçlar:

İlkyardımı uygularken şu adımlar takip edilmelidir:  

- Tedbir (İlkyardımcının  kendisinin ve kazazedenin güvenliğinin sağlanması)

- Teşhis

- Tedavi

- Telekomünikasyon (haberleşme)

- Triaj (öncelikli kazazedenin belirlenmesi)

- Taşıma (hastaneye nakletme)       

 

 

HASTANEÖNCESİ ACİL BAKIM

ACİL BAKIM, ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kişiye en kısa zamanda, çeşitli araç-gereç ve tıbbi malzeme kullanılarak, bu konuda eğitim almış kişiler tarafından yapılan müdahalelerdir.

Acil bakım, hastanenin acil servisinde, herhangi bir serviste ya da yoğun bakımda verilebildiği gibi hastane dışında da verilebilmektedir.

Bu sitede vereceğim bilgiler, hastane öncesi acil bakım(HÖAB) bilgileridir. Yani olay yerinde ambulans(bana göre CANKURTARAN) personeli ve eldeki malzemelerle uygulanan acil bakımdır. Bu acil bakım, bu konuda eğitim almış Paramedik, ATT, hekim, hemşire ve sağlık memuru tarafından verilebilmektedir. Hastane öncesi acil bakımın gelişmiş olduğu ülkelerde sadece Paramediklere ve ATT lere görev verilmiştir. Hastane öncesi acil bakım için gerekli olan araç-gereçler ise cankurtaran (ambulans) ve içindeki her türlü tıbbi olan ve olmayan araç gereçlerdir.

Hastane Öncesi Acil bakımda amaç, ilkyardımdan farklı değil. Ancak, malzeme ve yetişmiş elemanlar nedeniyle verdiği bakım daha farklı, etkili ve yaşam kurtarıcı olmaktadır.

HÖAB uygulanırken izlenen adımlar da ilkyardımdaki adımlardan farklı değildir. Ancak içeriği biraz daha kapsamlıdır.

Demek ki;

İlkyardım, anında çevre imkânlarını kullanarak, herkes tarafından yapılabilecek müdahale iken,

HÖAB, özel eğitim almış sağlık personelinin, cankurtaran aracılığıyla verebileceği bakımdır. 

İlkyardım anında verilmesi gereken bir yardımdır ve bu yardımın bir parçası da cankurtaranı çağırmaktır. Ambulans, çağrıldığında, olay yerine en kısa zamanda ulaşarak, en kısa sürede gerekli acil bakımın verilmesini sağlar. Cankurtaranla gelenlerin vereceği acil bakımın kalitesi, olay yerinde yapılan ilkyardımla artar.

Örnek: var olan şiddetli kanama basınç yapılarak durdurulmuşsa, gelen ekip hemen serum takıp, oksijen vererek kişiyi hastaneye ulaştırdığında kişinin kurtulma şansı çok yükselir. Eğer kanama durdurulmazsa, kan kaybından dolayı kişi şoka girer, en iyi bakım verilse bile bu kişiyi kurtarma şansı olmayabilir. Ne kadar iyi eğitim almış sağlık ekibi olursa olsun ya da en mükemmel araç-gereç ve ilaçlarla donatılmış ambulans/acil servis olsun, akan kan nedeniyle gelişen şok beynin beslenmesini önleyeceğinden kan verseniz bile gelişen harabiyet kişiyi eski haline döndüremez.

Hastane öncesi acil bakıma önem veren bazı ülkelerde, bu konuda bir adım daha atılarak FİRST RESPONDER denilen gönüllüler eğitmişlerdir. Bunun amacı, herkes ilkyardımı bilmediğinden ve herkese ilkyardım eğitimi yapma olanağı olmadığından bu kişileri eğitip, ilkyardım yapmalarını sağlamaktır. Gönüllü olan bu kişilerin araçları ve ilkyardım malzemeleri vardır. 112 arandığında, ambulans gidene kadar, en yakındaki gönüllü haberdar edilir ve onlar ilkyardım yapıp ambulansı beklerler. Yine bu ülkelerde polisler ve itfaiyeciler FİRST RESPONDER eğitimi alıyorlar, zira onlar çoğunlukla olay yerine herkesten önce gidiyorlar ve onların yaralılarla, kazazedelerle karşılaşma olasılığı çok daha fazla.

 

LÜTFEN BU YAZIYI OKUDUKTAN SONRA ACİL BAKIM İLE HÖAB ve İLKYARDIMI BİRBİRİNİN YERİNE KULLANMAYIN

 

 

BU SİTEDEKİ BİLGİLER İÇİN GENELLİKLE AŞAĞIDAKİ KAYNAKLARDAN YARARLANDIM:

(KAYNAK ADI BULUNMAYAN BÖLÜMLERDEKİ BİLGİLER BUNLARDAN ELDE EDİLMİŞTİR)  

 

 

GERİ DÖN