PARAMEDİK YASA TASARISI

 

 

DOKUZ  EYLÜL ÜNİVERSİTESİ,  SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEK OKULU ÖĞRETİM GÖREVLİSİ HÜLYA ÜNALAN GEDİK  VE  PARAMEDİK DERNEĞİ BAŞKANI SİNAN YENAL  tarafından 02.01.2003 tarihinde SAĞLIK BAKANI SN. RECEP AKDAĞ ile yapılan görüşme de talep edilen yasa taslağı Paramedik Derneği adına Sağlık Bakanlığına sunulmuştur. Yasa taslağı ve gerekçeleri aşağıda yer almaktadır.

 

 

PAR-DER

PARAMEDİK DERNEĞİ

(PAR-DER)

Dokuz Eylül Üniversitesi

Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

İnciraltı-İZMİR

Tel: 232 277 77 77-4720

Web: www.parder.org

PAR-DER

 

SAYI:     008

KONU:   Paramedik Kanunu Taslağı Hakkında

 

 

 

Sayın,

 

Sağlık Bakanlığı Makamına,

 

 

Tevazu göstererek yüce makamınıza kabul ettiğiniz 02.01.2003 tarihli toplantımız sonucunda aldığımız karar doğrultusunda “Paramedik Kanunu Taslağı” nı hazırlamış bulunmaktayız.

 

Amacımız Paramedik (Ambulansve Acil Bakım Teknikeri) mesleğinin  Türkiye’de yasal rol ve sorumluluklarının belirlenmesi ve eğitimlerine uygun iş alanlarında çalışmalarının sağlanmasıdır.

 

Amerika ve Kanada’da Acil Tıp Hizmetlerinin bir parçası olan Ambulans sisteminin Türkiyede’de yerleşmesi ve hizmet vermesi en büyük dileğimizdir. Paramediklerin görev aldığı, sorumlulukları üstlendiği ve hastaların/yaralıların en üst düzeyde kaliteli bir hizmet aldığı bir sistem olduğunu bildiğimiz bu sistemin ülkemizde de gerçekleştirilmesi sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

 

Ekte sunduğumuz dosyada Paramedik mesleğinin ülkemizde gelişimi ve “Paramedik Kanunu Taslağı”   takdim edilmiştir.

 

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

 

 

                                                                                                          13.01.2003

Saygılarımla,

Dağıtım:

1- Sayın Sağlık Bakanı

2- Sayın Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü  

3-  Sayın Dr. Tacettin Kakilli

 

 

 

TÜRKİYEDE PARAMEDİK

(AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERİ)

MESLEĞİNİN GELİŞİMİ

Dokuz Eylül Üniversitesi  Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesinde açılan “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Programı” 1993-1994 eğitim-öğretim döneminde 12 öğrenciyle eğitime başlamıştır. Programın kuruluş amacı; ülkemizde henüz ambulans ve acil bakım eğitiminin yeterli ve yaygın olmaması nedeniyle bu konuda deneyimli ve kaliteli insan gücü yetiştirmek, kazaların üçüncü ölüm nedeni olduğu ülkemizde sağlık ve ilkyardım standartlarının yükselmesini sağlamak, hasta ve yaralıların ihtiyaç duydukları acil bakımı olay yerinde profesyonel seviyede verecek elemanları yetiştirmektir.

Daha sonraki yıllarda aynı program;

Ege Üniversitesi (1994),

Osman Gazi Üniversitesi (1997),

Akdeniz Üniversitesi (1997),

Atatürk Üniversitesi (1997),

Erciyes Üniversitesi(1997),

Pamukkale Üniversitesinde (1997),

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (1998),

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (1999),

Kadir Has Üniversitesi (1999),

Cumhuriyet Üniversitesinde (2002) de açılmıştır. Toplam onbir üniversitede paramedik eğitimi yapılmaktadır. Yalnız Kadir Has Üniversitesinde bünyesinde bulunan programın adı “Acil Bakım Teknikerliği“ olup, hastane acil servislerinde çalışacak olan sağlık personelini yetiştirmeyi amaçlamıştır.

1993 yılından bu yana yaklaşık 650 paramedik mezun olmuştur. Mezun olan paramedikler yasal rol ve sorumlulukları henüz belirlenmediğinden dolayı asıl görev yapmaları gereken “112 Acil Yardım ve Kurtarma” ambulanslarında görev alamamışlardır. Halen özel hastane acil servislerinde, özel ambulans şirketlerinde, özel şirketlerin sağlık birimlerinde, İzmir itfaiyesi “AKS 110” bünyesi paramedik olarak; üniversite hastanesi acil servislerinde triaj görevlisi ve çeşitli hastanelerin değişik servislerinde eğitimini almadıkları hemşire olarak çalışmaktadırlar.

Paramedik mesleğinin gelişimi için;

Mart 1994 yılında  Dokuz Eylül Üniversitesi “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Sempozyumu”,

Haziran 2002 de Osman Gazi Üniversitesi “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Sempozyumu”,

Eylül 2002 tarihinde de Dokuz Eylül Üniversitesi “I. Paramedik Sempozyumu (Uluslararası Katılımlı)” olmak üzere üç bilimsel sempozyum düzenlenmiştir.

 Şubat 2003 tarihinde eğitimin standartlaştırılması amacıyla GATA  Sağlık Astsubay Hazırlama Okulu tarafından bir toplantı düzenlenecektir.

Paramedik yetiştiren üniversite sayısının artması ve paramedik mesleği mensubu olan kişilerin sayısının artması mesleki standartları belirleyecek bir meslek örgütünün kurulması zorunluluğunu doğurmuştur.  Bu sebeple de Paramedik Derneği kurulmuştur (Eylül-2002).

 

 

 

PARAMEDİK (AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERİ) KANUNU TASLAĞI

 

GENEL GEREKÇE

 

Tüm dünyada sağlık bakım anlayışında ”2000 Yılında Herkese Sağlık“ hedefi ile Temel Sağlık Hizmetleri doğrultusundaki gelişmeler, Hastane öncesi acil bakım (ambulans) hizmetlerinde de kaçınılmaz gelişmelere neden olmuştur. Özellikle Kuzey Amerika ve Kanada’ da bu gelişimin daha hızlı olduğu gözlenmektedir. Bu gelişmeler  Avrupa  tarafından da  izlenmekte ve değişime uyum çabalarına girişilmektedir.

Kanada ve Kuzey Amerika’da bazı eyaletlerde (Kanada, Ontario Eyaletinde) bu gelişim daha ileri, bilimsel ağırlıklı ve yasal sınırları iyi belirlenmiş biçimde yürütülmektedir.

Diğer eyalet ve ülkelerde birer yıllık kurs ile değişik düzeylerde  verilen - Emergency Medical Technician (EMT) -Basic, -Intermediate ve -Paramedic eğitimi; Ontario  eyaletinde 1999 yılında iki yıllık PARAMEDİK eğitimine dönüştürülmüştür. Bu okuldan Primer (Temel) Acil Bakım Paramediği (Amerika’da: Paramedic level I ) olarak mezun olunmaktadır. Birkaç yıl alanda çalıştıktan sonra bir yıllık kurs ile Advanced (İleri) Acil Bakım Paramediği (Amerika’da : Paramedic level II) unvanı alınmaktadır.

Birkaç yıl bu unvanla çalıştıktan sonra yine kursla  Critical Care Paramedic (hayati tehlikede olan hastanın) acil bakım paramediği (Amerika’da: Paramedic level III) unvanını alabilmektedirler.

Hava Ambulansı Paramediği olabilmek için primer düzey sonrası farklı eğitim alınmaktadır, bu eğitim Base Hospital adı verilen kurumda yapılmaktadır.

İki yıllık okul ve/veya kurslar sonrasında, mesleği yapabilmek için, Paramedik Derneği tarafından düzenlenen (Sağlık Bakanlığının yasalarla belirlediği koşullarda) Diplomanın onaylanması  (registration) sınavından başarılı olma koşulu vardır.

Avrupa ‘da Almanya ve İsviçre’de iki düzey eğitime rastlanmaktadır Paramedik karşılığı olan Rettungsassistent  ile EMT-Basic  karşılığı olan Rettungssanitaeter.

Her iki kıtada da Paramedik eğitiminde esas olan en az 1200 saatlik  kuramsal ve uygulamalı ders alınması ve mezun olduktan sonra; ulusal meslek sınavında kendi alanı ile ilgili kuramsal sınav ile uygulama sınavlarının her ikisinden de başarılı olması koşulu vardır.

Gerek Avrupa Birliği ülkelerinde gerekse Kuzey Amerika ‘da sağlık meslekleri ile ilgili eğitime başlama yaşı 18 olarak belirlenmiştir.  Avrupa Birliği için bu kriter “10 yıllık temel eğitim sonrası” ifadeleriyle dile getirilmiştir. Bu doğrultuda, halen Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Meslek Liselerinde verilen Acil Tıp Teknisyenliği eğitiminin sonlandırılması gereği ortaya çıkmaktadır. Zira yeterli eğitim materyalinin, eğiticinin ve uygun staj alanlarının bulunmadığı; çoğu kez hemşirelik eğitimi alarak mezun olan  bu mezunların hastaneöncesi acil bakımın sorumluluğu üstlenebilecek olgunluğa erişmedikleri yaşanan gerçeklerdir. Paramedik mesleğinin eğitiminin başlama yaşı ülkemizdeki eğitim göz önüne alındığında lise sonrası dönem olmalıdır.

 

 Paramedik eğitimi sonunda beklenen yeterlilikler:

 

1- Kendi dilini iyi kullanmak (okuduğunu anlamak, doğru ve düzgün ifade etmek; hatasız yazmak; düzgün ve anlaşılır konuşmak. Hasta ve çevredeki kişilerle iletişim kurabilmek, gelecekte mahkemede delil olabilecek nitelikteki çağrı raporlarını doğru ve eksiksiz doldurabilmek ve en önemlisi hastaneye hastayı teslim ettiğinde hastanedeki sağlık personeline yazdığı hasta formu ile gerekli bilgileri aktarabilmek için gereklidir. )

 

2-  İletişim becerilerine sahip olmak (hasta, hasta yakını , birlikte çalıştığı meslektaşı, doktor, polis, itfaiyeci, çağrı merkezi ile anlaşabilmek için gereklidir)

 

3-  Düşünme becerilerine sahip olmak (problem / sorun çözmek, çabuk karar vermek; görev başında işini planlamak ve örgütlemek; öğrendiği bilgileri hatırlama ve bulma-kısa ve uzun süreli belleğini geliştirmiş olmak- konusunda becerilerini kullanabilmek)

 

4-   Mesleki sorumluluklarının farkında olmak

5-   Ekip çalışması yapabilmek

6-   Sağlığı korumak ve güvenlik önlemlerini almak

7-   Hastayı/kazazedeyi değerlendirmek ve sorununu saptamak(tanı koymak)

8-   Saptanan soruna yönelik acil bakımı vermek

 

9-   Gereksinim halinde yardım almak ( tıbbi danışman olan acil uzmanı doktordan, polisten, itfaiyeciden, zehir danışma merkezinden vb)

 

10- Hastayı / kazazedeyi uygun şekilde sedyeye/ambulansa yüklemek; acil bakımı ambulansta sürdürmek ve ilgili sağlık kurumunda/kuruluşunda ilgili sağlık personeline teslim etmek.

 

11- Hastaneöncesi acil bakımdaki teknolojik ve bilimsel gelişmeleri yakından takip ederek kendini sürekli eğitmek.

 

Ülkemizde, “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği (AABT) Programı” adı altında Paramedik eğitimi verilmektedir.  Halen bir özel üniversitede olmak üzere toplam 11 üniversitede  AABT Programı bulunmaktadır. 

Kadir Has Üniversitesi,  Acil Bakım Teknikerliği bölümünde; öğrenciler kendilerini Paramedik olarak görmek istemelerine karşın verilen eğitim acil servise yönelik olup, diğer ülkelerde acil hemşiresi tarafından yapılması beklenen bazı uygulamalar öğretilmektedir. Hastaneöncesi acil bakım öğretilmemektedir.  

Yapılan toplantılarda aynı müfredatın farklı uygulamaları ile karşılaşılmıştır. Bunun önüne geçmek üzere  toplantılar sürmektedir. Önlem olarak Kanada’daki müfredat en gelişmiş öğretim  ve eğitim teknolojisine göre hazırlanmış olduğundan, anlaşmaya varıldığı takdirde YÖK’e sunulacaktır; ayrıca programın adının da Paramedik olması teklifi yapılacaktır.  Önümüzdeki yıldan itibaren  aynı müfredat ile aynı nitelikte Paramedik eğitimi hedeflenmektedir.

Eğitimin aynı nitelikte olmasının desteklenmesi, mezun olanların halen yasal olmayan çalışma statülerinin yasal bir zemine oturtulması ve Avrupa Birliği uyum süreci içinde ileri bir eğitime sahip olduğumuz halde ambulans sisteminde aynı verimli çalışmaya sahip olmadığımızdan bu sorunun çözümüne katkıda bulunulması amacıyla Paramedik Kanunu kaçınılmaz bir gereksinim olmuştur.

 

 

MADDE GEREKÇELERİ

 

Madde 4.  Genel gerekçede belirtildiği gibi uluslar arası ve Avrupa Birliği ülkelerindeki standartlara ulaşmak üzere eğitim üniversite bünyesinde en az 1200 saatlik kuramsal ve uygulamalı eğitim halihazırda iki yılda önlisans düzeyinde verilmektedir; ancak gelecekte dört yıllık lisans eğitiminin kaçınılmaz bir hedef olduğu düşünülmektedir. Ülkemizde otonom çalışabilen, diğer bir deyişle gereksinimleri saptayıp uygun girişimlere karar vererek uygulayabilen ve uygulamalarının sorumluluğunu taşıyabilen profesyonel Paramedik  insan gücünün yetiştirilmesi hayati önem taşımaktadır.  Bu yaklaşımdan hareketle Paramedik mesleğini icra edebilmek için gerekli nitelikleri belirlemek üzere 4. madde düzenlenmiştir.

 

Madde 5.  Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin) mesleki ahlak kurallarına bağlı olarak acil bakım veren, eğiten, yöneten, araştıran rolünün mevzuatla güvence altına alınması için Madde 5 düzenlenmiştir. Bu madde ile Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin) görev, yetki ve sorumlulukları; ülkemiz koşullarında öncelikli sağlık sorunları doğrultusunda temel bilgi ve beceriye sahip insan gücüne duyulan gereksinim ile birlikte istihdamda yaşanan güçlükler göz önüne alınarak belirlenmiştir. Aynı zamanda eğitim sürecinde kazandırılan tüm bilgi ve becerilerin kullanılmasına olanak sağlayacak görev, yetki ve sorumlulukları vardır.

Acil Tıp Hizmetleri ekibinin bir üyesi olarak hastaneöncesi acil bakımın verilmesinde Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin) görev ve sorumlulukları vardır. Protokollerle belirlenmiş bile olsa, ilaçların uygulanması, önerilen dozlara harfiyen uyularak yerine getirilmesi gereken mekanik bir iş değildir. Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin) ilacın doğruluğundan kesin olarak emin olması, ilacın yanlış kullanılmasının önlenmesi, ilaçların etkinliğini, yan etkilerini ve diğer ilaçlarla etkileşimlerini değerlendirmesi gerekir. Yapılacak uygulama  ya da ilacın hasta için kontrendike olduğuna dair verilere sahip olduğunda Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) bu girişimde bulunmayarak bireyi korumakla mükellef olmalıdır. Bu Kanun kapsamında Paramedikler ilaç uygulamasından sadece teknik  olarak sorumlu tutulmayacak  kadar donanımlı profesyoneller olacaklardır. Profesyonellerin mesleki ahlak kuralları ise, mesleki uygulama sonuçlarının sorumluluğunu bizzat meslek üyeleri tarafından üstlenilmesini öngörür.

 

Madde 6.  Paramediklerin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin) aldıkları eğitim ve özlük hakları gözetilerek görevlendirilmeleri amacıyla bu madde düzenlenmiştir.

 

Madde 7. Gelişen sağlık hizmetlerinde, gerek duyulan hastaneöncesi acil bakım insan gücünü oluşturan Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin) gerekli bilgi ve beceri ile donanımlı olarak eğitilmesi ve konuda uygulama yetkilerinin belgelendirilmesi gerekmektedir. Bu belgeye, bilgi ve beceriye sahip olmaksızın yapılan uygulamaların insan sağlığını tehdit edebileceğinden hareketle bu madde düzenlenmiştir.

 

Madde 8.  Paramedikten (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinden) eğitimine uygun yetkilendirme ve kadrolaşma sağlanarak yararlanılması amacıyla bu madde düzenlenmiştir. İlgili uzmanlık alanlarına özel yetkiler tanınmıştır.

 

Madde 9. Bu maddede, genel gerekçede sözü edilen diğer ülkelerdeki Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) mesleğine bakış ve çağdaş anlayış doğrultusunda değişik düzeylerde eğitim alan bu personelin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi amacıyla bu madde düzenlenmiştir.

Madde 10. Ülkemizde hizmetlerin yürütülmesi sırasında işgücü kaybına ve işyeri çatışmalarına neden olan bazı yanlış görevlendirmeler nedeniyle aksaklıklar gözlenmekte ve bunlar çeşitli disiplin ve yargı mercilerine de yansımaktadır. Mesleğin kalitesinin korunmasını sağlamak amacıyla bu madde düzenlenmiştir.

 

Madde 11.  Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) mesleğinin gelişmiş olduğu ülkelerde, mesleki otonominin sağlanmış olmasının, hizmetin niteliğini ve etkinliğini yükseltmede önemli rol oynadığı gözlenmektedir. İyi düzenlenmiş bir sağlık örgütlenmesinde “sorumluluk ve yetkiler arasında denge” istenir. Organizasyon ilkelerinden “liderliğin kolaylaştırılması ilkesi” ve “yönetim alanı ilkesi” gereği Hastaneöncesi acil bakım hizmetlerinin sunumunda  Paramedik hizmetlerinden sorumlu, yönetim bilgi ve becerisi kazanmış Paramediklerden yeterli sayıda kadrosu olan ve yeterince yetkilendirilmiş bir yönetim biriminin oluşturulması elzemdir. Çünkü her meslek ancak kendi unsurlarını, içeriğini en iyi tanır, hizmetin etkin sunulmasında en doğru yaklaşımları benimseyebilir ve meslek üyelerinin edim (performans) değerlendirmelerini yapabilir. Kanada ve Amerika’da Paramedik mesleğinin yönetimi ve eğitimi etkinlikleri, Paramedik unvanı taşıyıp, mesleğinde akademik dereceleri olan insan gücü tarafından yürütülmektedir. Ülkemizde de halkın kaliteli hizmete bir an önce kavuşabilmesi için bu çağdaş yaklaşım doğrultusunda kararlar alınmalıdır. Paramedik eğitim ve yönetiminin çağdaş sağlık hizmetleri ile eğitim ve yönetim ilkelerine uygun bir yapıda düzenlenmesi  ve yönetici konumundaki Paramediklerin özlük haklarının korunması, gelişmeye özendirmenin sağlanması amacıyla bu madde düzenlenmiştir.      

 

Başa Dön

 

 

 

PARAMEDİK

 (AMBULANS VE ACİL BAKIM TEKNİKERİ)

 KANUNU TASARISI

 

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

 

BİRİNCİ  BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

 

Amaç

Madde 1.  Bu kanunun amacı,  Paramedik  (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) mesleği ve hizmetlerinin çağdaş ölçütlere uygun şekilde düzenlenmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektedir.

 

Kapsam

Madde 2.  Bu kanun, kamu kurum ve kuruluşlarında, özel ambulans şirketlerinde, özel hastane ambulanslarında, özel ve kamuya ait işletmelerin ambulans ve revirlerinde çalışan Paramedikleri kapsar.

 

Tanımlar

Madde 3.  

a) Bakanlık : Sağlık Bakanlığını,

b) Ambulans : Hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla kullanılan ve Yönetmelikte öngörülen teknik ve tıbbi malzemelerle özel olarak donatılmış kara, hava ve deniz ulaşım araçlarını,

c) Ambulans Servisi : Hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla kurulan işletmeyi ,

d) Çağrı Merkezi : Gelen çağrıların değerlendirildiği ve ambulansların sevk edildiği yeri,

e) İstasyon : Çağrı Merkezine bağlı olarak faaliyet gösteren ambulans ve ekibinin bekleme yerini,

f) Tıbbi Danışman : Hastaneöncesi acil bakım konularında deneyimli, çağrı merkezinde ya da belirlenmiş acil serviste, Paramediğin protokol dışında karşılaştığı tıbbi sorunlarda telefon bağlantısıyla yol gösterecek ve olayı yönlendirecek görevli hekim, tercihen acil tıp uzmanı.

g) Acil Tıp Teknisyeni : Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Sağlık Meslek Liselerinin Acil Tıbbi Teknisyen Bölümünü mezunları,

h) Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri: Hastaneöncesi acil bakım konusunda kuramsal ve uygulamalı eğitim almış, yurtdışında Paramedik unvanına eşdeğer olan halen Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okullarının Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği Programları mezunları 

i) Tedavi Protokolü : Doktorun sorumluluğunda olan tıbbi bakımın Hastaneöncesi Acil Bakım aşamasında (olay yerinde ve ambulansta) Paramedik tarafından uygulanabileceği sınırların belirlendiği yazılı yönergeler / akış çizelgeleri (algoritimler)

j) Hasta : Tıbbi sorunu olan ve acil bakıma gereksinimi olan kişi,

k) Kazazede : Herhangi bir kaza sonucu yaralanmış ve acil bakıma gereksinim duyan kişi, 

l) Dernek : Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) mesleğinin mensupları tarafından kurulan dernek / dernekler,

 

 

İKİNCİ  BÖLÜM

Paramedik Mesleğine Giriş, Görev, Yetki ve Sorumluluklar

 

Mesleğe Giriş

Madde 4.  Üniversitelerin önlisans / lisans (geleceğe yönelik düşünülerek yazılmıştır) düzeyinde eğitim veren Ambulans ve Acil Bakım Teknikerliği/Paramedik  programından mezun olup, diplomaları Bakanlıkça tescil edilen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) unvanını alır ve mesleğini icra etmeye yetkili olurlar.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup, yurt dışındaki bir Paramedik eğitim programını tamamlayan ve Yüksek Öğretim Kurumu tarafından diploma denkliği kabul edilenler de mesleği icra etmeye yetkilidirler.

 

Görev, Yetki ve Sorumluluklar

Madde 5. Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) :

1)      Acil araç kullanma tekniklerini ve trafik kurallarını bilmek ve en az B sınıfı sürücü ehliyetine sahip olmak,

2)      Kendisini ve hastaları olası kazalardan korumak amacıyla, kaza yerini kontrol altına almak, olası tehlikeleri tanımak; uygun koruyucu giysileri ve malzemeleri gerektiğinde kullanabilmek,

3)      Acil vakayı değerlendirme sonrası, polis, itfaiye ve diğer yardım kuruluşlarından gerektiğinde yardım almaya karar verebilmek ve bu kararı gerçekleştirmek. Bunun için tehlikeyi görebilme becerisine sahip olmak.

4)      Hastanın/kazazedenin  sorununu olay yerini inceleyerek, çevresinde bulunan kişilerden bilgi alarak ve hastayı muayene ederek belirlemek;

5)      Çok sayıda hastanın/kazazedenin bulunduğu acil durumlarda triaj yapmak (öncelikleri belirlemek).

6)      Hastanın/kazazedenin , akrabalarının ve çevresindeki kişilerin güvenini kazanarak, tedavinin bir parçası olan psikolojik destek sağlamak.

7)      Temel Yaşam Desteği sağlamak : hasta/kazazede  yeterince soluk alamıyorsa veya şok gelişmişse, acil bakım desteği ile hastanın/kazazedenin  durumunu korumasını; solunumu durmuşsa ve/ veya kalbi çalışmıyorsa yeniden çalışmasını sağlamak (Kardiopulmoner resüsitasyon-CPR yapmak;).

8)      İleri Yaşam Desteği sağlamak : hastanın elektrokardiyografisini (EKG) çekmek, ritmini değerlendirmek ve tedavi protokolleri ile belirlenmiş gerekli tıbbi tedaviyi uygulamak ve/veya defibrile etmek; tedavi protokolleri haricinde bir sorunla karşılaştığında tıbbi danışman ile iletişim kurarak istem doğrultusunda tıbbi tedaviyi sürdürmek,

9)      Kaza sonrası kazazedeyi desteklemek ( immobilize etmek; atellemek; hastanın hareketini önlemek için  desteklerle sabitlemek); sedye ile taşımak.

10)  Gereksinim durumunda sırt tahtası (back board), travma yeleği (K.E.D.), boyunluk (cervikal collar), traksiyon ateli, sert destek (atel), havalı destek, vakumlu destek vb. malzemeleri amacına uygun ve doğru yöntemle uygulamak,

11)  Kazazedede kesik, yara, kırık, yanık ve iç kanama varsa, gerekli bakımı vermek,

12)  Kalp krizi, felç, solunum yolu hastalıkları, epilepsi, diyabetik koma, insülin şoku, doğum, zehirlenme, aşırı doz ilaç kullanımı, aşırı sıcak ve soğuğa maruz kalma gibi sorunlar için çağrıldığında gerekli acil bakımı vermek,

13)  Psikiyatrik hastalara gerekli bakımı vermek.

14)  Entübasyon yapmak,

15)  İntravenöz girişim yaparak, uygun sıvıyı başlamak,

16)  Hastayı/kazazedeyi  güvenli bir şekilde ambulansa yerleştirmek, yolda hastaya gereksindiği acil bakımı vermek, hastayı sağlık kuruluşuna nakletmek ve bu arada acil servis elemanları ile/ veya çağrı merkezi aracılığıyla haberleşmek,

17)  Hastanın/kazazedenin  götürüldüğü hastanenin acil servis elemanlarına hastayı/kazazedeyi teslim etmek, bilgi ve rapor vermek; gerektiğinde acil serviste acil bakım konusunda yardımcı olmak,

18)  Tüm formları eksiksiz doldurmak ve raporları öngörüldüğü gibi yazmak,

19)  Bir sonraki çağrı için gerekli olan her şeyin tamamlandığından emin olmak;

20)  Ambulansın ve içindeki malzemelerin eksiklerinin giderildiğinden, temizliğinden/dezenfeksiyonundan emin olmak,  günlük, haftalık, aylık, mevsimlik ve yıllık bakımlarını aksatmamak,

21)  Alan deneyimi olan ve eğitimini alan paramediklerin çağrı merkezlerinde çağrıları karşılamak ve ambulansları yönlendirmek,

22)  Görevini gerektiği şekilde sürdürebilmesi için vücudunu her zaman formda tutmak; ortalama 50 kg kaldırabilmek ve taşıyabilmek (iki paramedik sedye hariç en az toplam 100 kg bir hastayı taşıyabilmelidir),

23)  Atik, ruhsal ve fiziksel yönden sağlıklı olmak; önderlik yapabilmek ve karar verme yetisine sahip olmak,

24)  Acil bakımın kalitesinden ödün vermemek; bunun için araştırma yapmak ve yapılan araştırmalara katılmak,

25)  Ömür boyu bireysel mesleki eğitimini sürdürmek; bunun için yeni başlayana işe uyum eğitimi, hizmet-içi eğitim gibi etkinliklerle Paramediğin mesleki gelişimini sağlamak, ülke çapında yapılacak  eğitimlerde görev almak, 

26)  Kazalardan korunma, ilkyardım ve ambulans çağırma konularında halka yönelik eğitim yapmak,

27) Paramediklerle ilgili derneklerin görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkartılacak yönetmelik hükümleri doğrultusunda hazırlanacak protokoller ile belirlenen yetki ve sorumlulukları yerine getirmek,  

İle yetkili ve yükümlüdür.

 

            Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri), tedavi protokolleri kapsamı dışında kalan ve telefonla bağlantı kurarak bilgi istediğinde, tıbbi danışmanın bildirdiği tanıya ve tedaviye yönelik işlemleri uygulamaya yetkilidir. Ancak, bu işlemlerden  hizmet alacak olana (hastaya/kazazedeye) zarar vereceğinden şüphelendiği durumlarda tıbbi danışman hekim ile durumu bir kez daha görüşür; ilgili hekim işlemin uygulanmasında ısrar ederse Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) uygulamadan kaçınabilir ve gerekçelerini hekime ve mesleki amirine yazılı olarak zamanında bildirmekle yükümlüdür.

            Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) gerekçesiz olarak işlemi uygulamazsa veya tıbbi danışman hekimin uygulamasını istediğinden farklı  uygulamasından doğan sonuçlardan dolayı sorumluluk kendisine aittir. 

 

            Özellik Arzeden Alanlarda Yetişme ve Yetkilendirilme

            Madde 6. Özellik arz eden acil girişimler (Hastaneöncesi Travma Resüsitasyonu, Torasentez, Intraosseos sıvı tedavisi vb) için gerekli olan bilgi ve becerileri özel bir eğitim ile kazanarak yetki belgesi alan Paramedikler (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri) yetki aldıkları konularda kurumlarda ve diğer çalışma alanlarında uygulama yapmaya yetkilidirler. Yetki belgesine sahip olmayan Paramedikler (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri) bu acil girişimleri yapamazlar ve bu amaçla çalıştırılamazlar.

Mesleğin gerektirdiği daha üst düzey görevler (İleri Acil Bakım Paramediği, Hayati Tehlike Durumlarında Acil Bakım Paramediği, Hava Ambulansı Paramediği) için gerekli yetki belgesi alınacak eğitim programlarının oluşturulması, eşgüdümün sağlanması, belgelendirilmesi, tescili, kredilendirilmesi, yetki belgelerinin iptali gibi faaliyetlerde derneğin görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenen esaslar çerçevesinde derneğin sorumluluğundadır. 

 

Görevlerin Tanımlanması

Madde 7.  Paramediklerin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin) çalışma alanlarına, pozisyonlarına, önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora derecesine sahip olanların uzmanlık alanlarına göre görev tanımları Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Paramediklere (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerine), görev yaptıkları kurum ve kuruluşlarda bu Kanun ve diğer ilgili mevzuatta belirtilen görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında olmayan hiçbir görev yaptırılamaz.

 

 

ÜÇÜNCÜ  BÖLÜM

Meslekte Yeterlilik,

Eğitim ve Hizmetlerinin Yönetimi

 

            Meslekte Yeterliliğin Değerlendirilmesi ve Geliştirilmesi

            Madde 8.  Paramediklerin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin) meslekte yeterlilik düzeyleri değerlendirilerek yetersiz bulunanlar belirli bir süre geliştirme eğitimine tabi tutulur.

            Meslekte yeterliliği değerlendirme sürecinin özellikleri, sıklığı, koşulları, yürütme mercii ve geliştirme eğitimlerinin usul ve esasları derneğin görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

 

            Paramedik Eğitiminin ve Hizmetlerinin Yönetimi

 

            Madde 9. Paramedik eğitimi ve hizmeti verilen tüm kurumlarda, paramedik mesleği ile ilgili yöneticilik görevlerine :

a)      hizmet verilen alanda :  en az bir yıldır çalışan, en deneyimli, lisans eğitimini tamamlamış ve yöneticilik eğitimi almış paramedik,

b)      eğitim alanında : eğitimde veya sağlık alanlarından birinde doktora, yoksa yüksek lisans yapmış, yoksa lisans düzeyinde eğitimi olan, mutlaka ambulansta çalışma deneyimi olan ve eğitim formasyonuna sahip paramedik  atanır.

 

c)      Geçici madde : b maddesinde tanımlanan koşullar gerçekleşene kadar bu alanda yeterliliğini ispatlamış, eğitim formasyonu olan  doktora, yoksa bilim uzmanlığı, yoksa lisans mezunu hemşirelik mezunları ve eğitim formasyonu olan acil tıp uzmanları atanabilir.

 

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çalışma Saatleri, Serbest Çalışma

         

Çalışma Saatleri

Madde 10. Tüm resmi kurum ve kuruluşlarda Paramediğin normal çalışma süresi günlük sekiz saat, haftalık kırk saattir. Günlük çalışma süresi nöbetle birlikte oniki saati geçmez.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yasaklar ve Cezai Müeyyideler

 

Unvan ve Mesleğin Korunması, Cezalar

Madde 11. Bu kanunun 4. maddesinde belirtilen esas ve usullerle kazanılmadıkça hiç kimse Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) unvanını kullanamaz. Paramediğin (Ambulans ve Acil Bakım Teknikerinin ) görev, yetki ve sorumluluğunu üstlenemez ve hiçbir kurum, kuruluş ve kişi tarafından üstlendirilemez ve Paramedik (Ambulans ve Acil Bakım Teknikeri) kadrolarına atanamaz. Unvanın önüne veya arkasına herhangi bir sıfat ekleyerek mesleği veya benzerlerini icra edemez.

 

Madde 12. Paramedikler (Acil Bakım ve Ambulans Teknikerleri) yaptıkları tıbbi tedavi ve uygulamalardan doğacak sonuçlardan mevcut yasa ve yönetmelikler çerçevesinde sorumludurlar.

 
Başa Dön

Anasayfaya Dön