PARAMEDİK

 

Paramedik Becerileri

Paramedikte Bulunması Gereken Beden Özellikleri

Paramedikte Bulunması Gereken Kişilik Özellikleri

Paramediğin Görev ve Sorumlulukları

Eğitimi   

          

PARAMEDİK

 Acil Tıp Hizmetleri’nde, yaşam zincirinin anahtarı olarak tanımlanan ve

Hastane Öncesi Acil Bakımın önemli bir parçasını oluşturan;

genellikle hayati tehlikesi olan hastaya ya da yaralıya ilk anda müdahale eden

ehil meslek mensubu(profesyonel)dir.  

Paramediğin bilgi merkezinde, örgütlenmiş etkin değerlendirme, hareket planı geliştirme, acil tedavi, triaj ve nakil için karar  verme becerileri, olmalıdır.

Çünkü, hastanın yaşaması için bunlara gerek vardır.

Hastane öncesi acil bakım, hastalanma, kaza geçirme gibi bir olayla  başlar,

hastaneye nakil esnasında(ambulansta) devam eder ve tıbbi olanaklara sahip bir yere nakledildikten sonra biter.  

Paramedik, hastanın sorununu tanıyıp, durumunu değerlendirir ve ihtiyacı olan acil bakımı verir, bunları yaparken hem kendisinin hem de hastanın güvenliğini sağlar.

Hastaneye nakil esnasında bir Paramedik ambulansı emniyetli bir şekilde kullanırken,

diğer Paramedik hastanın yanında, hastanın acil bakımını devam ettirir. 

 

 

PARAMEDİK BECERİLERİ

 

KENDİ/KİŞİSEL GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK:

Hastaya ulaşamadan veya bakımı verirken yaralanmanızın, hastaya hiçbir yararı olmayacaktır. O nedenle, birinci sorumluluğunuz kendinizi korumaktır.

Karşılaşabileceğiniz tehlikeler:

İnsanların beklenmedik davranışları, hayvanlar, dengesiz/çökme tehlikesi olan yapılar, yangın, patlamalar vb olabilir.

O nedenle, her zaman dikkatli olmalısınız.

 

EKİBİN, ÇEVREDEKİLERİN VE HASTANIN GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK:

Sizin için geçerli olan tehlikeler diğer kişiler için de geçerlidir. Bir profesyonel olarak diğer kişilerinde güvenliğini sağlamalısınız.

 

HASTAYI DEĞERLENDİRMEK:

En önemli görevlerinizden biri hastayı değerlendirmek, hastanın sorununu saptamak ve acil bakım vermektir.

Uygun acil bakımın verilebilmesi için, öncelikle hastanın doğru değerlendirilmesi gerekir.

 

ACİL BAKIM:

Hastaya verilecek acil bakım, basit bir psikolojik destekten, hayat kurtaran TYD ne kadar değişebilir.

İlk muayene bulgularınıza göre, hastanın hayatta kalması veya yarasının kapatılması için bir dizi uygulamalar içeren acil bakım verebilirsiniz.

 

KALDIRMAK VE HAREKET ETTİRMEK:

Hastalar hastaneye Paramedikler tarafından taşınmaya başladığından beri, hastaların kaldırılması ve hareket ettirilmesi, Paramediklerin önemli görevlerinden biri olmuştur.

Bu görevi yerine getirirken hastanın emniyetini sağlamak, en doğru ve etkili kaldırma tekniklerini kullanmak zorundadır ki, hastanın var olan yaralanmalarına yenileri ilave edilmesin. Ayrıca, uygun kaldırma teknikleriyle kendisinde de oluşabilecek yaralanmaları önleyecektir.

 

TAŞIMAK:

Her zaman için, bir ambulansı kullanmak önemli bir sorumluluktur, özellikle de içinde hasta taşırken.

Hem ambulansı kullanmak hem de hastanın emniyetini sağlayarak bakım vermek, Paramediklerin görevlerinin önemli kısmını oluşturmaktadır.

 

BAKIMI DEVRETMEK:

Hastaneye vardıktan sonra, hastayı hastane personeline devredersiniz.

Hasta ile ilgili önemli bilgileri, hastanın durumunu, olay yerindeki gözlemlerinizi aktararak bakımın devamlılığını sağlayabilirsiniz.

Bu, aldığınız çağrının son kısmını tamamladığınızın göstergesidir.

Hastayı en kısa zamanda, acil servis personeline tamamen devretmeden, verdiğiniz bakım sonlanmış olmayacaktır.

 

HASTANIN HAMİSİ (SAVUNUCUSU, AVUKATI):

Paramedik olarak siz, hasta için orada bulunuyorsunuz. Siz artık hastanın hamisisiniz.

Hastanın gereksinimlerinin doğru karşılanmasından sorumlusunuz.

Hastayla beraber geçirdiğiniz bu çok önemli kısa sürede, hasta ile aranızda dostça bir ilişki gelişecektir ve bu, sizin hastayı ve gereksinimlerini anlamanızı sağlayacaktır.

Hami olma bilinciyle, elinizdeki olanakları en iyi şekilde kullanarak, hastanın ATH’ nden hastane sistemine geçişinde yardımcı olacaksınız.

Hami olarak, hastane personeline gerekli bilgiyi vererek, hastanın hayatını koruyacak önlemleri almak, görünüşte önemsiz gibi gelse de hastanın ailesine yardımcı olmak, onlarla iletişim kurmak, onları dışlamamak gibi önemli görevleriniz vardır.

Bazen çok küçük ve önemsiz gibi görünen bir davranış çoğu kez hastanız için önemli bir rahatlık sağlayacaktır.

HAMİ: Koruyan, kollayan, himaye eden

 

Başa Dön

 

 

İYİ BİR PARAMEDİKTE BULUNMASI GEREKEN BEDEN ÖZELLİKLERİ

 

Bedeni/vücut yapısı, görevlerini yerine getirebilecek sağlıkta olmalıdır.

Eğer Paramedik, gerektiğinde eğilemiyor veya nefesini tutamıyorsa, o zaman aldığı eğitimin hiçbir değeri kalmayacaktır, çünkü hasta gereksindiği yardımı alamamış olacaktır.

En az 60 kg’lık ağırlığı kaldırıp taşıyabilmelidir (iki kişi olarak düşünüldüğünde 100 kiloluk bir hastanın kaldırılması demektir).

Paramedikler bir arada oldukları zaman kaldırma alıştırmaları yapmalıdır ki, hastayı taşırken birlikte hareket etmekte zorlanmasınlar.

Diğer sedyelerin taşınması, çarşafların ve battaniyelerin birlikte sedyeye yerleştirilmesi; birlikte hareket etme becerisi, el becerisi ve ustalık gerektiren uygulamalardır ve sadece karşılıklı denemelerle kazanılır.

Paramedik basit bir kurtarma işleminin yanı sıra, çok yüksek katlardan aşağıya sedyeyle hasta taşımak durumunda kalabilir veya yangın yerinden hasta ile kaçması gerekebilir.

O nedenle hep hazırlıklı olmak zorundadır.

Görme, Paramedik için çok önemlidir. Eğer görme bozukluğu varsa gözlükle düzeltmelidir. Yakını da uzağı da net görmesi görevinin gereğidir.

Hastayı değerlendirirken, etiketleri kontrol ederken, olay yerini incelerken ve ambulansı sürerken yakın ve uzağı görmek zorundadır.

Renk körlüğü olmamalıdır. Bu sadece ambulansı sürmekle ilgili olmayıp hastayı muayene ederken deri rengi, mukozalar ve tırnak dipleri hastanın genel durumu hakkında bilgi verecek değerli bulgulardır, renk körlüğü nedeniyle fark edilemezlerse hasta zarar görebilir.

Paramediğin görmesinin yanı sıra konuşması ve duyması da iyi olmalıdır. Çünkü hastayla iletişim kurmak, çevresindekilerden bilgi almak, onları yönlendirmek, merkezle haberleşmek için duyması; düzgün ve anlaşılır konuşması şarttır.

 

Başa Dön

 

 

İYİ BİR PARAMEDİKTE BULUNMASI GEREKEN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ

 

Paramedik  olarak aşağıdaki  kişisel özelliklere sahip olmak önemlidir. Paramedik;

 

NAZİK olmalıdır, hasta ve yaralıların sakinleşebilmesi için, güven duygusu verebilmelidir.

 

SAMİMİ (İÇTEN) olmalıdır, böylece hastanın duyguları ve içinde bulunduğu durum daha kolay anlaşılabilir.

 

İŞ BİRLİĞİ YAPMALIDIR, bu sayede daha kısa zamanda daha iyi bakım verilebilir. İşbirliği yapılacak kişiler iş arkadaşı, hasta, hasta yakını, ATH’ nin diğer elemanları olabilir. İşbirliği ortamda güveni sağlar.

 

YARATICI olmalıdır, herhangi bir malzemeyi veya tekniği olağanüstü bir durumda kullanabilme-adapte edebilme yeteneğine sahip olmalıdır. Boş serum şişesini kullanılmış iğneler için çöp kutusu yapmak gibi.

 

GİRİŞKEN (MÜTEŞEBBİS) olmalıdır, bir işlemi, başkalarına bağımlı olmadan, gerekli hallerde kendi başına kararlar vererek başlatabilmelidir.

RUHSAL YÖNDEN DENGELİ olmalıdır, acil olaylarda karşılaşılan hoş olmayan durumlarla baş edebilmesi ve gerekli acil bakımı verebilmesi için ruhsal yönden dengeli olması gerekir.

Ayrıca, bastırması kolay olmayan duygular işini yapmasına engel olmasın.

 

ÖNDERLİK yapabilmelidir, gerekli önlemleri alarak, olay yerini kontrol edebilmeli; çevredeki insanları örgütleyerek, gerekli acil bakımı verebilmelidir.

 

TEMİZ VE DÜZGÜN GİYİNMELİDİR, hem hastanın hem de çevredeki kişilerin güvenini kazanabilmek ve kontaminasyon olasılığını azaltmak üzere temiz ve düzgün giyimli olmak şarttır.

 

İYİ KARAKTERLİ VE SAYGILI olmalıdır, hastanın kendisini ve değerli eşyalarını koruyamadığı durumlarda, bu özellik PARAMEDİK’ye güven duyulmasını sağlayacaktır. Verdiği bilgiler doğru ve güvenilir olmalıdır.

 

KİŞİSEL ALIŞKANLIKLARINI DENETİM ALTINDA TUTABİLMELİDİR, hastanın bakımını engelleyecek veya hastayı rahatsız edecek davranışlardan kaçınmalıdır.

Bu nedenle, hasta ile beraberken sigara ya da iş saati süresince alkollü içki içmemelidir.

Aklınızda olsun: sigara, yarayı kontamine eder ve oksijen sistemleri nedeniyle yangın tehlikesi oluşturur.

 

KONUŞMASI KONTROLLÜ olmalıdır,  konuşma yeteneği olmalı, güven vermeli, uygunsuz konuşmalar yapmamalıdır.

Hasta veya çevresindekileri korkutan, sinirlendiren sözler sarf etmemeli, argo kelimeler kullanmamalı, saldırgan hastayı sakinleştirebilmelidir.

 

BAŞKALARINI DİNLEMESİNİ BİLMELİDİR, merhametli olabilmek, empati yapabilmek, konuşmalarda dürüst olabilmek ve güvenli olabilmek için karşısındaki insanları dinlemesini bilmelidir.

 

Başa Dön

 

 

 

PARAMEDİKLERİN GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI

 

Paramedik;

Acil araç kullanma tekniklerini ve trafik kurallarını bilmek ve en az B sınıfı sürücü ehliyetine sahip olmak,

 

Kendisini ve hastaları olası kazalardan korumak amacıyla, kaza yerini kontrol altına almak, olası tehlikeleri tanımak; uygun koruyucu giysileri ve malzemeleri gerektiğinde kullanabilmek,

 

Acil vakayı değerlendirme sonrası, polis, itfaiye ve diğer yardım kuruluşlarından gerektiğinde yardım almaya karar verebilmek ve bu kararı gerçekleştirmek. Bunun için tehlikeyi görebilme becerisine sahip olmak.

 

Hastanın/kazazedenin sorununu olay yerini inceleyerek, çevresinde bulunan kişilerden bilgi alarak ve hastayı muayene ederek belirlemek;

 

Çok sayıda hastanın/kazazedenin bulunduğu acil durumlarda triaj yapmak (öncelikleri belirlemek).

 

Hastanın/kazazedenin akrabalarının ve çevresindeki kişilerin güvenini kazanmak, tedavinin bir parçası olarak onlara psikolojik destek sağlamak

 

Temel Yaşam Desteği sağlamak: hasta/kazazede yeterince soluk alamıyorsa veya şok gelişmişse, acil bakım desteği ile hastanın/kazazedenin durumunu korumasını; solunumu durmuşsa ve/ veya kalbi çalışmıyorsa yeniden çalışmasını sağlamak (Kardiopulmoner resüsitasyon-CPR, TYD)

 

İleri Yaşam Desteği sağlamak: hastanın elektrokardiyografisini (EKG) çekmek, ritmini değerlendirmek ve tedavi protokolleri ile belirlenmiş gerekli tıbbi tedaviyi uygulamak ve/veya defibrile etmek; tedavi protokolleri haricinde bir sorunla karşılaştığında tıbbi danışman ile iletişim kurarak istem doğrultusunda tıbbi tedaviyi sürdürmek,

 

Kaza sonrası kazazedeyi desteklemek (immobilize etmek; atellemek; hastanın hareketini önlemek için desteklerle sabitlemek); sedye ile taşımak.

 

Gereksinim durumunda sırt tahtası (back board), travma yeleği (K.E.D.), boyunluk (cervikal collar), traksiyon ateli, sert destek (atel), havalı destek, vakumlu destek vb. malzemeleri amacına uygun ve doğru yöntemle uygulamak,

 

Kazazedede kesik, yara, kırık, yanık ve iç kanama varsa, gerekli bakımı vermek,

Kalp krizi, felç, solunum yolu hastalıkları, epilepsi, diyabetik koma, insülin şoku, doğum, zehirlenme, aşırı doz ilaç kullanımı, aşırı sıcak ve soğuğa maruz kalma gibi sorunlar için çağrıldığında gerekli acil bakımı vermek,

 

Psikiyatrik hastalara gerekli bakımı vermek

 

Entübasyon yapmak,

 

Damar yolu açarak (İntravenöz girişim yaparak), uygun sıvıyı başlamak,

 

Hastayı/kazazedeyi  güvenli bir şekilde ambulansa yerleştirmek, yolda hastaya gereksindiği acil bakımı vermek, hastayı sağlık kuruluşuna nakletmek ve bu arada acil servis elemanları ile/ veya çağrı merkezi aracılığıyla haberleşmek,

 

Hastanın/kazazedenin  götürüldüğü hastanenin acil servis elemanlarına hastayı/kazazedeyi teslim etmek, bilgi ve rapor vermek; gerektiğinde acil serviste acil bakım konusunda yardımcı olmak,

 

Tüm formları eksiksiz doldurmak ve raporları öngörüldüğü gibi yazmak,

 

Bir sonraki çağrı için gerekli olan her şeyin tamamlandığından emin olmak;

 

Ambulansın ve içindeki eksik malzemelerin tamamlandığından, temizliğinden (dezenfeksiyonundan) emin olmak; günlük, haftalık, aylık, mevsimlik ve yıllık bakımlarını aksatmamak,

 

Alan deneyimi olan paramediklerin, eğitimini aldıkları çağrı merkezlerinde, çağrıları karşılayarak  ambulansları yönlendirmek,

 

Görevini gerektiği şekilde sürdürebilmesi için vücudunu her zaman formda tutmak; ortalama 50 kg kaldırabilmek ve taşıyabilmek (iki paramedik sedye hariç en az toplam 100 kg bir hastayı taşıyabilmelidir),

 

Atik, ruhsal ve bedensel yönden sağlıklı olmak; önderlik yapabilmek ve karar verme yetisine sahip olmak,

 

Acil bakımın kalitesinden ödün vermemek; bunun için araştırma yapmak ve yapılan araştırmalara katılmak,

 

Ömür boyu bireysel mesleki eğitimini sürdürmek; bunun için yeni başlayana işe uyum eğitimi, hizmet-içi eğitim gibi etkinliklerle Paramediğin mesleki gelişimini sağlamak, ülke çapında yapılacak  eğitimlerde görev almak, 

 

Kazalardan korunma, ilkyardım ve ambulans çağırma konularında halka yönelik eğitim yapmak,

 

Paramediklerle ilgili derneklerin görüşü alınarak Bakanlıkça çıkartılacak yönetmelik hükümleri doğrultusunda hazırlanacak protokoller ile belirlenen yetki ve sorumlulukları yerine getirmek, ile yetkili ve yükümlüdür. 

DİKKAT:

Görev yetki ve sorumluluklar Kanada Paramedik programlarından alıntıdır.

 

 

PARAMEDİKLERİN GÖREV VE SORUMLULUKLARININ AYRINTILARI

 

ÇAĞRI  HABERİ ALINDIĞINDA  

Haberleşme merkezinden (112 merkez) çağrı geldiği bilgisini alır almaz, ambulansa binerek; en emniyetli yoldan, trafik yoğunluğu ve hava koşullarını göz önünde bulundurarak verilen adrese gitmek.

 

Çağrı raporlarına; olay yeri, çağrı saati, olay yerine varış ve ayrılış saatleri, hastanın acil servise teslim saati ve diğer gerekli, bilgileri yazmak.

 

Taşıdığı hastanın durumunu göz önünde bulundurarak, ambulansı trafik düzenine ve kurallarına uygun sürmek (yapılan araştırmalarda, sürekli ışık ve sirenlerle seyir yapıldığında ambulans kazalarının % 40 arttığı görülmüştür).

 

Hastalık ya da kaza olaylarında, ambulansı emniyetli bir yere park etmek.

 

Şayet olay yerinde polis varsa, olayla ilgili kısa bilgi alıp, gerekli uyarı ve önerileri göz önünde tutarak durumu değerlendirmek. Polis ve/veya diğer yetkililerin bulunduğu ortamda amirane tavır takınmaktan kaçınarak; ancak, onların da hastaya müdahale etmesine izin vermeden acil bakım vermek

 

Eğer olay yerinde polis yoksa çevredeki kişilerden bilgi almak, onlardan trafiğin düzenlenmesinde yararlanmak (uyarı işaretlerinin yerleştirilmesi, yola dağılmış malzemelerin toplanması, kendisini ve hastayı korumak üzere trafiğin yönünü değiştirmek vb gibi).   

 

TIBBİ DURUMU DEĞERLENDİRME AŞAMASINDA  

Sorunu saptamak ve değerlendirmek

 

Hayati tehlike oluşturan durumlara öncelik vermek; soluk yolunu açmak, solunumun devamlılığını sağlamak, gerektiğinde TYD (CPR) uygulamak, kanamayı durdurmak, şoka karşı önlem almak, şok oluştuysa kontrol altına almak, kırıkları desteklemek (tespit etmek/atellemek, sabit halde tutmak için gerekli önlemleri almak), yaralara pansuman yapmak, gerektiğinde doğum yaptırmak, zehirlenme ve yanıklarda acil bakım vermek

 

Hastanın, hastalık tanıtım kartı var mı araştırmak.

 

Kurtarma çalışması öncesi hastaya acil bakımı başlatmak ve kurtarma görevlilerinin izin verdiği güvenlik sınırında bakımı devam ettirmek.

 

Mümkün olduğunca hızlı çalışmak; ancak, gereksiz telaştan, dikkatsiz ve yanlış uygulamalardan kaçınmak 

 

Hastanın mahremiyetine saygı göstermek, hastayı meraklı bakışlardan korumak

 

Soğukkanlılığını koruyarak, hastalık ve anksiyete nedeniyle tepkili davranış gösteren hastaya ve yanındaki kişilere, nazik ve profesyonelce davranmak.  

 

HASTAYI  KURTARMA  VE HASTANEYE NAKİL  İÇİN  HAZIRLAMA AŞAMASINDA  

Eğer profesyonel kurtarma ekibi varsa, kurtarma ve çıkarma çalışmalarına karışmamak.

 

Kurtarma çalışmalarından önce hayati  tehlike oluşturan sorunları tespit etmek ve yaralanan kısımları immobilize etmek.

 

Gerektiğinde haberleşme merkezi ile iletişim kurarak, itfaiye, kurtarma ekibi - malzemesi vb gereksinimleri istemek. Karmaşık çıkarma vakalarında, ambulansta gerekli malzeme yoksa veya kurtarma ekibi yoldaysa girişimde bulunmamak.

 

Hastayı, yaralanmış kısımları en az zarar görecek şekilde çıkarmak. Çıkarma esnasında gerekli acil bakımı devam ettirmek.

 

Çıkarma işlemi sonrası hastayı değerlendirerek, daha ileri acil bakıma gereksinimi olup olmadığını saptamak ve hastaneye nakil için hazırlamak (paketlemek).

 

Yaralanma (travma) olgularında gerektiğinde (ve sadece bu konuda eğitimli acil servis doktoru varsa) pnömatik anti şok giysisi (PAŞG) giydirmek, şişirmek, hastayı sırt tahtasına alarak sabitlemek (immobilize etmek).  

 

Başa Dön

 

 

EĞİTİM

 

PARAMEDİK, en son bilgi ve becerilere sahip olmalıdır. Bunun için de bilgi ve becerilerini sürekli yenilemelidir.

Yapılan araştırmalarla bilgiler ve uygulamalar sürekli değişiyor; okulda öğrenilen bilgi bazen mezuniyette güncelliğini yitirebiliyor.

Bu nedenle, bilgi ve becerilerin sürekliğini sağlamak üzere, eğitim programları düzenlenmiştir.

 

BİLGİLERİN TAZELENMESİ EĞİTİMİ:

Bazı alanlarda, belirli aralıklarla, sertifikaların yenilenmesi şart koşulmuştur.

Burada amaç, o alanda kazanılan bilgilerin güncelleştirilmesidir. Elbette ki, bilgi tazeleme eğitimi, temel eğitimi almış kişileri kapsadığından, kursun süresi de daha kısa olacaktır. Ve ilgili alanın özelliğine uygun olarak sertifika yenilenme süresi iki veya üç yılda bir olmaktadır. Amerika’da her yıl temel yaşam desteği sertifikasının yenilenmesi zorunludur...

 

SÜREKLİ (HİZMET İÇİ) EĞİTİM:

Bu, Paramediğin eğitiminin tamamlayıcı kısmıdır. Okuldaki eğitimin tekrarı olmayıp, geliştirme amaçlı eğitimdir. Örnek : pediatri, travma becerileri veya araç kullanma teknikleri konusunda daha fazla bilgi edinmek istenildiğinde, eğitim programına başvurulur. Seminer, konferans, ders, video veya demonstrasyon yoluyla öğrenme gerçekleştirilir. 

 

Başa Dön

 

Anasayfaya Dön